Archive for maart, 2009

Wayne Shorter
maart 16, 2009

 

De laatste jaren overleed opnieuw een handvol grote namen uit de jazzhistorie: Lionel Hampton (augustus 2002), Joe Zawinul (september 2007), Oscar Peterson (december 2007) en Freddie Hubbard (december 2008). Zou ook de 75-jarige tenor- en sopraansaxofonist Wayne Shorter stil staan bij de ongetwijfeld deels morbide belangstelling van zijn huidige concertpubliek?

Samen met pianist McCoy Tyner (70 jaar), tenorsaxofonist Sonny Rollins (78), tenorsaxofonist Ornette Coleman (78) en pianist Hank Jones (90) behoort Shorter tot de laatste van geregeld optredende grootheden in de jazz. Hoe veel kansen krijg je nog om hen op het podium te zien? Dus ook ik zat om onder meer die reden keurig op mijn stoel tijdens zijn recente optreden in de grote zaal van De Oosterpoort.

Daar kon worden geconcludeerd dat Shorter niet gemakzuchtig oud wordt. Als muziek an sich niet al abstract was, zou je zeggen dat de saxonist, die bekend werd als lid van Art Blakey’s Jazz Messengers, het Miles Davis quintet van eind jaren zestig en het fusionpionierende Weather Report, met zijn kwartet tamelijk abstracte jazz speelde. Tijdens de ongeveer anderhalf uur durende set ontbrak het aan obligate structuren en melodiethema’s. Op een paar seconden stilte na werd aan één stuk gejamd. Al zullen die paar vellen bladmuziek die de muzikanten bij zich hadden niet voor niks zijn geweest.

Waarschijnlijk is Shorter nooit de meest expressief spelende, warme saxofonist geweest. Ook deze avond grossierde hij in abrupte, kortademige lijntjes. Zelden namen ze meer tijd in beslag dan een paar seconden. Dan wachtte hij weer even, leunde hij een moment op de vleugel links van hem en gespte hij misschien zijn tenorsax los om voor een halve minuut zijn sopraan op te pakken, waarop hij wat lyrischer speelde. 

Juist doordat zijn partijen zelden de hoogte ingingen, maar voortdurend melodieus de diepte invielen of repetitief bleven hangen, kwam het optreden nauwelijks los van de grond. De muziek was niet zozeer begeesterend en groots, maar grillig, complex, prikkelend. Intrigerend. Hier is hij met zijn huidige begeleiders te zien op het Marcias Jazz Festival in 2003. Een aardige illustratie.

Shorter heeft met de eeuwig grijnzende drummer Brian Blade, de vrolijke bassist John Patitucci en de dominante pianist Danilo Perez overigens een heerlijk onstuimige band om zich heen verzameld. Zij vormden met hun brede en melodieuze klank een prachtig contrast met het stugge spel van de saxofonist.

Dat maar één, korte toegift werd gespeeld was erg jammer. Ik had graag gezien waar Shorter en band muzikaal nog zouden uitkomen als ze langer hadden gespeeld. Want dat is uiteindelijk het mooiste en wat ook bijblijft: de grote muzikale vrijheid, de ideeënrijkdom, de prikkelende keuzes, het spelplezier en het vakmanschap. Niet de hoge leeftijd van de bandleider.

Verborgen gebreken
maart 2, 2009

‘Hij werd afgemaakt in de pers, wat niet zo leuk is voor een beginnende scenarioschrijver.’ Ik sprak vorige week met scenarist Pieter Bart Korthuis, die het scenario schreef voor Snowfever, de puberkomedie die ik in 2004 in de sneakpreview zag. Vanwege dit soort films heeft de Nederlandse cinema ook bij Nederlanders zelf een slechte naam, zou je misschien wel mogen stellen.

Opmerkelijk genoeg zei Korthuis, die aan het hoofd staat van het schrijversteam dat verantwoordelijk is voor de nieuwe Net 5-serie Verborgen gebreken (foto),  uit zichzelf dat hij de speelfilm achteraf gezien ‘niet goed’ vindt. Het begon er al mee dat toen Duitse financiers waren gevonden het script omgegooid moest om Duitse acteurs in het verhaal te schrijven. ‘Een enorme ingreep. Maar als jij dat niet doet, dan doet iemand anders het wel.’

Bovendien was het schimmig wat voor film de makers nu precies voor ogen hadden. ‘Het scenario kwam niet voor honderd procent uit mijzelf, en ik probeerde de meningen van anderen erin samen te brengen’, merkte Korthuis op in het inzichtelijke gesprek. ‘We wisten niet wat we nu wilden maken: een romantische komedie of een sekskomedie à la American Pie. We probeerden allebei, waardoor geen van beide werkte. Een halfslachtige keuze levert geen volledig geslaagd scenario op. Je moet absoluut leren een heldere keuze te maken. Maar dat blijft moeilijk.’

Het enige waarop je dan nog kan hopen, is publieksucces. ‘Met een puberkomedie kun je verwachten dat de handjes niet op elkaar gaan. Maar als er slechts een kleine 100.000 mensen komen kijken, kun je moeilijk zeggen: de recensies waren slecht, maar er waren wel veel bezoekers.’